Tái Thiết Lập Trật Tự

Tóm tắt

• Bitcoin bước vào năm 2026 sau một giai đoạn sụt giảm mạnh và đi ngang tích lũy. Các chỉ số on-chain cho thấy áp lực chốt lời đã giảm và xuất hiện những dấu hiệu ban đầu của sự ổn định cấu trúc quanh vùng đáy của phạm vi giá hiện tại.
• Một lượng lớn nguồn cung treo vẫn tập trung dày đặc ở vùng giá phía trên, tiếp tục chặn đứng các nỗ lực bứt phá và củng cố tầm quan trọng của việc giành lại các ngưỡng phục hồi then chốt trước khi xu hướng tăng trưởng có thể tiếp tục.
• Nhu cầu từ các doanh nghiệp tiếp tục cung cấp lực đỡ ổn định bên dưới đường giá, nhưng vẫn mang tính chất thời điểm hơn là một cấu trúc bền vững liên tục.
• Dòng tiền vào các quỹ ETF tại Hoa Kỳ đã bắt đầu quay trở lại sau đợt rút ròng cuối năm 2025. Đồng thời, khối lượng hợp đồng mở thị trường tương lai đã ổn định và đang tăng lại, phản ánh những dấu hiệu ban đầu của việc các tổ chức tham gia trở lại và tái xây dựng các vị thế phái sinh.
• Đợt tái thiết lập hợp đồng mở quyền chọn lớn nhất lịch sử đã xóa sạch hơn 45% các vị thế tồn đọng, loại bỏ các rào cản phòng ngừa rủi ro mang tính cấu trúc và cung cấp một cái nhìn rõ ràng hơn về khẩu vị rủi ro mới.
• Biến động ngụ ý có khả năng đã tạo đáy, với nhu cầu đầu năm từ phe mua đang nhẹ nhàng nâng mặt bằng biến động lên, dù vẫn nằm gần mức đáy của phạm vi gần đây.
• Độ lệch tiếp tục bình thường hóa khi phí quyền chọn bán bị nén lại và sự tham gia vào quyền chọn mua tăng lên. Dòng tiền quyền chọn năm mới đang nghiêng dần về phía quyền chọn mua, báo hiệu sự chuyển dịch từ phòng ngừa rủi ro sang tham gia vào đà tăng.
• Gamma của các nhà tạo lập thị trường đã chuyển sang trạng thái short trong khoảng giá $95K-$104K, thúc đẩy giá tăng mạnh hơn khi thị trường mạnh lên. Trong khi đó, hành vi phí quyền chọn mua quanh mức giá thực hiện $95K cho thấy sự kiên nhẫn của phe mua lên khi họ hạn chế chốt lời sớm.
• Tóm lại, thị trường đang chuyển dịch từ trạng thái giảm đòn bẩy phòng thủ sang tái chấp nhận rủi ro có chọn lọc, khởi đầu năm 2026 với một cấu trúc sạch sẽ hơn và mở ra các tùy chọn mới cho sự tăng trưởng.

Góc nhìn On-Chain

Áp lực chốt lời hạ nhiệt

Trong tuần đầu tiên của năm 2026, Bitcoin đã bứt phá khỏi vùng giá bị nén kéo dài quanh mức $87K, phục hồi khoảng 8,5% để đạt mốc $94,4K. Sự mở rộng đà tăng này diễn ra ngay sau khi áp lực chốt lời trên toàn thị trường giảm nhiệt rõ rệt. Vào cuối tháng 12 năm 2025, Lợi nhuận Thực tế (SMA 7 ngày) đã giảm mạnh xuống còn 183,8 triệu USD mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với các mức cao kỷ lục trên 1 tỷ USD/ngày được ghi nhận trong phần lớn Quý 4.

Sự giảm tốc trong hoạt động chốt lời này, đặc biệt là từ phía những Người nắm giữ dài hạn, báo hiệu sự cạn kiệt của áp lực phân phối, yếu tố đã kìm hãm hành động giá trong quý trước đó. Khi cường độ bán ra giảm bớt, thị trường đã ổn định, lấy lại thăng bằng và củng cố một xung lực tăng giá mới. Do đó, cú bứt phá đầu tháng 1 phản ánh một thị trường đã tái thiết lập hiệu quả áp lực chốt lời, mở đường cho giá di chuyển lên cao hơn.

Đối mặt với cụm nguồn cung treo

Khi áp lực chốt lời đã hạ nhiệt, giá bắt đầu mở rộng đà tăng, nhưng đợt hồi phục kỹ thuật này hiện đang tiến vào một vùng nguồn cung có cấu trúc hoàn toàn khác biệt. Thị trường đã bước vào khu vực bị chi phối bởi những người mua gần đỉnh, là nhóm nhà đầu tư có giá vốn tập trung dày đặc trong khoảng $92,1K-$117,4K. Như được chỉ ra bởi chỉ báo Phân phối Giá thực tế UTXO (URPD), nhóm này đã tích lũy mạnh mẽ gần vùng đỉnh chu kỳ và tiếp tục nắm giữ xuyên suốt đợt sụt giảm từ ATH về vùng ~$80K, trước khi trải qua đợt hồi phục hiện tại.

Kết quả là, thị trường hiện phải đối mặt với áp lực bán hòa vốn ngày càng tăng, khi những nhà đầu tư này tìm thấy cơ hội để thoát vị thế mà không phải chịu lỗ thực tế. Điều này tạo ra một điểm ma sát tự nhiên cản trở đà tăng. Do đó, bất kỳ nỗ lực nào nhằm khôi phục giai đoạn tăng trưởng bền vững sẽ cần thời gian và sự kiên cường để hấp thụ hết lượng nguồn cung treo này, cho phép giá vượt qua vùng phân phối của những người mua trước đó.

Ngưỡng phục hồi then chốt

Khi thị trường phải vật lộn với lượng nguồn cung treo đang gia tăng, chúng ta cần một khung tham chiếu giá vững chắc để đánh giá xem liệu sự hồi phục gần đây có đại diện cho một sự chuyển đổi hoàn toàn thoát khỏi giai đoạn giảm giá trước đó và bước vào một chế độ có nhu cầu bền vững hay không. Trong bối cảnh này, mô hình Cơ sở chi phí (Giá vốn) của Người nắm giữ Ngắn hạn vẫn là một công cụ định hướng quan trọng trong các giai đoạn chuyển giao.

Điều thú vị là, trạng thái cân bằng mong manh của tháng 12 đã được hình thành quanh vùng cận dưới của mô hình này, gần dải độ lệch chuẩn -1, phản ánh sự nhạy cảm cao độ với sự giảm giá và niềm tin yếu ớt của những người mua gần đây. Đợt hồi phục sau đó đã đưa giá quay trở lại mức trung bình của mô hình, tương ứng với mức Giá vốn của Người nắm giữ Ngắn hạn tại $99,1K.

Theo đó, tín hiệu xác nhận phục hồi có ý nghĩa đầu tiên sẽ là việc giành lại mức Giá vốn của Người nắm giữ Ngắn hạn này một cách bền vững. Điều đó sẽ báo hiệu sự tự tin đã quay trở lại với những người tham gia thị trường mới và một sự chuyển dịch sang các động lực xu hướng tích cực hơn.

Lợi nhuận hay Nỗi đau kéo dài

Khi mọi sự chú ý đổ dồn vào việc liệu phe Bò có thể giành lại mức Giá vốn của Người nắm giữ Ngắn hạn hay không, cấu trúc thị trường rộng hơn đang bắt đầu trở nên tương đồng với những thất bại trong giai đoạn chuyển giao trước đây. Tương tự như giai đoạn Quý 1 năm 2022, sự bất lực kéo dài trong việc phục hồi lên trên mức giá này sẽ làm tăng đáng kể rủi ro của một đợt mở rộng xu hướng giảm sâu hơn. Nếu giá vẫn bị giữ dưới ngưỡng này, nhu cầu mua dựa trên niềm tin có thể tiếp tục bị xói mòn.

Động lực này được phản ánh rõ nét qua chỉ số MVRV của Người nắm giữ Ngắn hạn, chỉ số so sánh giá giao ngay với giá vốn của những người mua gần đây. Về mặt lịch sử, việc giao dịch duy trì dưới mức giá vốn sẽ giữ chỉ số STH-MVRV ở mức dưới 1, một chế độ mà phe Gấu nắm quyền kiểm soát. Hiện tại, STH-MVRV đã hồi phục từ mức thấp 0,79 lên 0,95, cho thấy các nhà đầu tư gần đây vẫn đang chịu khoản lỗ chưa thực hiện trung bình khoảng 5%. Nếu chỉ số này không quay trở lại vùng có lãi STH-MVRV > 1 một cách dứt khoát và bền vững, xác suất thị trường giá giảm tiếp diễn sẽ tăng lên, biến đây thành một chỉ số quan trọng cần theo dõi trong những tuần tới.

Góc nhìn Off-Chain

Nhu cầu từ Kho bạc doanh nghiệp chững lại

Dòng tiền từ kho bạc doanh nghiệp tiếp tục là một nguồn cầu biên quan trọng; tuy nhiên, hoạt động tích lũy vẫn diễn ra không đều đặn và phụ thuộc nhiều vào các sự kiện. Các thực thể kho bạc đã ghi nhận những đợt mua ròng lớn lặp đi lặp lại, thường vượt quá hàng nghìn BTC trong một tuần, nhưng những đợt mua này đã không phát triển thành sự tích lũy liên tục và bền vững.

Các đợt dòng tiền tăng vọt thường tập trung quanh các nhịp điều chỉnh cục bộ và giai đoạn tích lũy đi ngang, cho thấy sự tham gia của các kho bạc này vẫn rất nhạy cảm về giá và mang tính cơ hội hơn là một cấu trúc bền vững lâu dài. Mặc dù số lượng doanh nghiệp tham gia đã mở rộng nhưng dòng tiền ròng vẫn rời rạc và bị ngăn cách bởi những khoảng thời gian dài không hoạt động.

Trong bối cảnh thiếu vắng sự tích lũy liên tục từ kho bạc, nhu cầu từ bảng cân đối kế toán doanh nghiệp tiếp tục đóng vai trò là một tấm đệm ổn định bên dưới đường giá hơn là một động lực bền vững thúc đẩy xu hướng mở rộng. Điều này khiến hướng đi chung của thị trường ngày càng phụ thuộc vào các vị thế phái sinh và các điều kiện thanh khoản ngắn hạn.

Nhu cầu ETF trở lại

Dòng tiền từ các quỹ ETF đang bắt đầu cho thấy những dấu hiệu ban đầu của sự tham gia trở lại từ các tổ chức. Sau một giai đoạn dài bị rút ròng và hoạt động ảm đạm suốt cuối năm 2025, những tuần gần đây đã đánh dấu một bước ngoặt rõ rệt quay trở lại trạng thái dòng tiền dương ròng, trùng khớp với sự ổn định giá và đà hồi phục từ vùng đáy $80K.

Mặc dù độ lớn của dòng tiền vào vẫn thấp hơn so với các giai đoạn tích lũy đỉnh điểm giữa chu kỳ, nhưng hướng đi của dòng tiền đã dứt khoát quay đầu tăng lên. Các xung lực tích cực đang xuất hiện thường xuyên hơn, chỉ ra rằng những người tham gia ETF đang một lần nữa chuyển dịch từ vị thế là người phân phối ròng sang người tích lũy biên.

Sự chuyển dịch này gợi ý rằng nhu cầu giao ngay từ tổ chức đang tái thiết lập vị thế như một cơn gió thuận chiều mang tính xây dựng, thay vì là nguồn cung thanh khoản cho phe bán, qua đó cung cấp sự hỗ trợ cấu trúc ban đầu bên dưới đường giá khi điều kiện thị trường dần ổn định vào đầu năm mới.

Tái thiết lập vị thế trên thị trường tương lai

Tổng lượng hợp đồng mở (OI) của thị trường tương lai đã bắt đầu hồi phục sau giai đoạn giảm đòn bẩy mạnh mẽ đi kèm với đợt sụt giảm cuối năm 2025. Sau khi giảm từ mức đỉnh chu kỳ trên 50 tỷ USD, OI gần đây đã ổn định và tăng dần, cho thấy sự sẵn lòng quay trở lại của những người tham gia phái sinh để tái triển khai rủi ro.

Sự phục hồi về vị thế này diễn ra đồng thời với sự ổn định giá trong khoảng từ mức cao của vùng $80K đến mức thấp của vùng $90K, gợi ý rằng các nhà giao dịch đang dần xây dựng lại mức độ tiếp xúc thay vì đuổi theo giá một cách quyết liệt. Tốc độ tham gia trở lại vẫn giữ ở mức có chừng mực, và vị thế hiện tại nằm thấp hơn nhiều so với các mức cực đại của chu kỳ trước, làm giảm rủi ro thanh lý tức thời.

Sự mở rộng nhẹ trở lại của hợp đồng mở báo hiệu sự cải thiện cục bộ về khẩu vị rủi ro và lực cầu phái sinh đang được xây dựng lại, hỗ trợ quá trình khám phá giá trong ngắn hạn khi các điều kiện thanh khoản bắt đầu bình thường hóa vào đầu năm mới.

Một khởi đầu mới cho các vị thế

Cuối năm 2025 đã đánh dấu đợt tái thiết lập lớn nhất trong lịch sử đối với hợp đồng mở quyền chọn của Bitcoin. Khối lượng hợp đồng mở đã giảm từ 579.258 BTC vào ngày 25/12 xuống còn 316.472 BTC sau đợt đáo hạn ngày 26/12, xóa sạch hơn 45% tổng lượng vị thế đang lưu hành.

Sự tập trung lớn của các hợp đồng mở định hình hành vi giá ngắn hạn bằng cách nhúng các dòng tiền phòng hộ của nhà cái vào thị trường. Vào thời điểm cuối năm, các vị thế này ngày càng tập trung dày đặc, tạo ra những giai đoạn ghim giá mang tính cấu trúc do các nhà cái nắm giữ vị thế long gamma quanh các mức giá thực hiện then chốt.

Chế độ đó hiện đã được dỡ bỏ. Với việc các vị thế cuối năm đã đáo hạn, thị trường không còn bị kìm hãm bởi các cơ chế phòng hộ đó nữa.

Môi trường sau đáo hạn cung cấp một cái nhìn rõ ràng hơn về tâm lý thị trường, vì các vị thế mới hiện tại phản ánh dòng tiền phí mới được mua hoặc bán thay vì các vị thế được thừa hưởng từ trước, cung cấp một tín hiệu trực tiếp hơn về cách các nhà giao dịch đang lựa chọn để thể hiện rủi ro trong thời gian tới.

Biến động ngụ ý tạo đáy

Sau đợt tái thiết lập hợp đồng mở, biến động ngụ ý đã chạm đáy ngắn hạn trong giai đoạn Giáng sinh. Hoạt động giao dịch thưa thớt quanh kỳ nghỉ lễ trùng khớp với việc biến động ngụ ý kỳ hạn 1 tuần ghi nhận mức thấp nhất kể từ cuối tháng 9.

Kể từ đó, sự quan tâm từ phe chủ động (taker) đã bắt đầu quay trở lại, với sự tích lũy sớm các vị thế mua biến động, đặc biệt là ở chiều tăng khi các nhà giao dịch chọn vị thế cho năm mới. Nhu cầu này đã giúp nâng nhẹ đường cong biến động trên khắp các kỳ hạn.

Bất chấp sự hồi phục này, biến động ngụ ý vẫn đang bị nén lại. Các kỳ hạn từ 1 tuần đến 6 tháng đang tụ lại trong khoảng 42,6% đến 45,4%, cho thấy một đường cong tương đối phẳng.

Biến động vẫn tiếp tục giao dịch gần biên dưới của phạm vi 3 tháng, với sự gia tăng gần đây phản ánh sự tham gia trở lại của nhà đầu tư hơn là hoạt động định giá lại rủi ro.

Độ lệch tiếp tục bình thường trở lại

Khi biến động ngụ ý ổn định lại, độ lệch cung cấp một cái nhìn rõ ràng hơn về cách các nhà giao dịch đang thể hiện rủi ro định hướng. Trong tháng qua, độ đắt tương đối  của quyền chọn bán so với quyền chọn mua đã giảm trên khắp các kỳ hạn, với chỉ số độ lệch 25-delta ngày càng trở nên bớt âm hơn dọc theo đường cong.

Điều này phản ánh sự luân chuyển dần sang phía quyền chọn mua. Nhu cầu đang chuyển dịch từ phòng vệ chiều giảm thuần túy sang tham gia vào chiều tăng, phù hợp với bối cảnh các nhà giao dịch đang xây dựng lại vị thế sau đợt tái thiết lập cuối năm.

Đồng thời, các vị thế phòng thủ đã nới lỏng. Một số lệnh phòng hộ chiều giảm đã được tháo gỡ, làm giảm mức phí phải trả cho việc bảo hiểm trong trường hợp giá sập mạnh.

Nhìn chung, độ lệch báo hiệu một thị trường đang trở nên cân bằng hơn trong cách thể hiện rủi ro, ngày càng phản ánh sự cởi mở đối với hành động giá tăng hoặc sự mở rộng biến động, thay vì định giá cho các rủi ro cực đoan (tail-risk).

Dòng tiền năm mới nghiêng về quyền chọn mua

Dữ liệu dòng tiền xác nhận sự chuyển dịch mà chỉ số độ lệch đã chỉ ra. Kể từ đầu năm, hoạt động giao dịch đã chuyển từ việc bán khống biến động chiều tăng một cách có hệ thống sang hoạt động tích luỹ tích cực.

Trong 7 ngày qua, hoạt động mua quyền chọn mua chiếm 30,8% tổng hoạt động quyền chọn. Sự gia tăng nhu cầu mua này được đáp ứng bởi phe bán biến động, những người đã tận dụng mức biến động ngụ ý cao hơn để bán quyền chọn mua, chiếm 25,7% trong tổng hoạt động.

Hoạt động ở chiều giảm chiếm 43,5% tổng khối lượng, một tỷ trọng tương đối khiêm tốn nếu xét đến đợt tăng giá gần đây. Điều này phù hợp với việc độ lệch trở nên cân bằng hơn và phản ánh nhu cầu bảo vệ tức thời cho chiều giảm giá đã sụt giảm.

Gamma chuyển sang trạng thái âm

Nối tiếp việc dòng tiền tập trung vào hoạt động mua quyền chọn mua đầu năm mới, vị thế của các nhà cái đã chuyển dịch tương ứng. Các nhà cái hiện đang chủ yếu ở trạng thái short gamma trong khoảng giá từ $95K đến $104K.

Trong phạm vi này, giá tăng đòi hỏi nhà cái phải mua vào Bitcoin giao ngay hoặc hợp đồng vĩnh cửu để phòng vệ. Hành động này có thể củng cố một cách máy móc các đợt tăng giá trong những giai đoạn thị trường mạnh. Điều này hoàn toàn trái ngược với trạng thái long gamma chiếm ưu thế vào cuối năm ngoái.

Sự tập trung của phe taker mua quyền chọn mua trong vùng giá $95K-$100K trên các kỳ hạn trong quý 1 cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong cách rủi ro được thể hiện. Thay vì kìm hãm biến động giá, vị thế hiện tại của nhà cái ngụ ý rằng các dòng tiền phòng hộ không còn đóng vai trò là bộ giảm chấn (dampener) trong khu vực này nữa.

Nhìn chung, hồ sơ gamma phản ánh một bước ngoặt trong cấu trúc thị trường đầu năm, được định hình bởi nhu cầu tăng giá quay trở lại.

Phí quyền chọn mua tại $95K cho thấy niềm tin kiên định

Mức giá thực hiện $95K của quyền chọn mua đóng vai trò như một thước đo đại diện hữu ích để đánh giá niềm tin của thị trường khi hành động giá phát triển. Hoạt động mua phí quyền chọn mua đã bắt đầu tăng tốc vào ngày 1/1, khi giá giao ngay còn ở gần mức $87K, và tăng đều đặn khi giá di chuyển về phía đỉnh cục bộ gần đây quanh $94,4K.

Kể từ đó, hoạt động mua phí quyền chọn mua đã đi ngang, cho thấy đây là một nhịp tạm dừng chứ không phải là sự đảo chiều. Quan trọng hơn, vùng đi ngang này không đi kèm với sự gia tăng đáng kể nào trong hoạt động bán phí quyền chọn mua.

Do đó, áp lực chốt lời vẫn ở mức hạn chế. Lượng phí quyền chọn bán ra chỉ tăng khiêm tốn kể từ đỉnh cục bộ, gợi ý rằng các vị thế cược tăng giá đang được duy trì thay vì bị tháo gỡ chủ động.

Nhìn chung, hành vi của phí quyền chọn quanh vùng $95K chỉ ra sự kiên nhẫn của những người tham gia phe mua, với việc các nhà giao dịch tỏ ra thoải mái khi nắm giữ vị thế thay vì nhanh chóng hiện thực hóa lợi nhuận.

Kết luận

Bitcoin bước vào năm mới sau khi đã dọn sạch một phần đáng kể các vị thế tồn đọng trên các thị trường giao ngay, tương lai và quyền chọn. Sự kiện giảm đòn bẩy cuối năm 2025 và chu kỳ đáo hạn cuối năm đã tái thiết lập một cách hiệu quả các rào cản cấu trúc của thị trường, để lại một môi trường tín hiệu sạch sẽ và minh bạch hơn.

Những dấu hiệu ban đầu của sự tham gia trở lại đang bắt đầu xuất hiện. Dòng tiền ETF đã bắt đầu ổn định, hoạt động trên thị trường tương lai đang được xây dựng lại, và thị trường quyền chọn cho thấy sự chuyển dịch rõ ràng sang chiều tăng, với độ lệch đang bình thường hóa, biến động tạo đáy, và gamma của nhà cái chuyển sang âm ở các mức giá thực hiện dải trên quan trọng.

Tựu trung lại, các động lực này cho thấy thị trường đang chuyển dịch ra khỏi hành vi phòng thủ, bị chi phối bởi hoạt động phân phối, để hướng tới việc tái chấp nhận rủi ro có chọn lọc và xây dựng lại sự tham gia. Mặc dù hoạt động tích lũy mang tính cấu trúc vẫn còn hạn chế, nhưng việc xóa bỏ các vị thế treo lơ lửng và sự tái xuất hiện của kỳ vọng tăng giá chỉ ra rằng Bitcoin bắt đầu năm 2026 trên một nền tảng sạch sẽ hơn, với cấu trúc thị trường nội tại được cải thiện và mở ra tiềm năng cho sự tăng trưởng.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Báo cáo này không cung cấp bất kỳ lời khuyên đầu tư nào. Tất cả dữ liệu được cung cấp chỉ nhằm mục đích thông tin và giáo dục. Mọi quyết định đầu tư sẽ không dựa trên thông tin được cung cấp tại đây, và bạn hoàn toàn chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư của mình.

Số dư sàn giao dịch được trình bày được lấy từ cơ sở dữ liệu toàn diện về nhãn địa chỉ của Glassnode, được tổng hợp thông qua thông tin do sàn giao dịch công bố chính thức và các thuật toán phân cụm độc quyền. Mặc dù chúng tôi nỗ lực đảm bảo độ chính xác tối đa trong việc thể hiện số dư sàn giao dịch, nhưng điều quan trọng cần lưu ý là những số liệu này có thể không phải lúc nào cũng phản ánh toàn bộ dự trữ của một sàn giao dịch, đặc biệt là khi các sàn giao dịch không tiết lộ các địa chỉ chính thức của họ. Chúng tôi khuyến cáo người dùng nên thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng khi sử dụng các số liệu này. Glassnode sẽ không chịu trách nhiệm cho bất kỳ sự khác biệt hoặc sự thiếu chính xác tiềm ẩn nào.

Vui lòng đọc Thông báo Minh bạch của chúng tôi khi sử dụng dữ liệu sàn giao dịch.